­

We hebben iets...
voor jou en voor jou
en voor jou

Lezingen: Wijsheid 7.7-11 en Mc.10,17-30

Beste zusters en broeders,
‘Ja, wat is hier wijsheid?’ Allemaal hebben we dit zinnetje wel eens uitgesproken. En als je het niet uitspreekt, dan zit het in ieder geval vaak genoeg in je hoofd. ‘Wat is hier nu wijsheid?’ Er is een dilemma. En er zijn verschillende keuzemogelijkheden. Aan elke optie kleven voor- en nadelen. ‘Wat is wijsheid om te doen?’ Moet ik nu een huis huren of er toch maar één kopen? Mijn man heeft een zware handicap opgelopen als gevolg van een herseninfarct. Kan ik het áán hem nog langer thuis te verzorgen, of moeten we gaan denken aan een verpleegtehuis? Zal ik mijn job bij dit bedrijf aanhouden? Of ga ik mijn droom realiseren en word ik zzp’er?

Ooit hoorde ik iemand over een heel oud echtpaar zeggen: ‘Díe mensen zijn wijs geworden, niet door boeken te lezen, nee, ze werden wijs door het léven.’ Wijs worden…, maar wat is dat eigenlijk? Het betekent: dat je wijsheid bezit, maar dat blijft allemaal een beetje vaag. Het lijkt met levenservaring te hebben. Maar ja, er zijn er ook van wie je weet dat ze veel meegemaakt hebben, maar wijs zijn ze er niet van geworden. Wijsheid: heeft het ermee te maken dat je door de jaren heen steeds beter in staat bent de gebeurtenissen in je leven te lézen… O, dit is belangrijk, hier moeten we aandacht aan geven, en dát, dat kunnen we laten lopen. Misschien is het ook dit: dat je in staat bent zó op alles te reageren, dat in de harde werkelijkheid van alle dag zinvolle momenten ontstaan van goedheid; dat er momenten ontstaan waaraan een mens zich op kan trekken.

In de eerste lezing van vandaag, uit het Oude Testament, vinden we dat er een band gelegd wordt tussen wijsheid en welvaart. ‘Mét de wijsheid vielen mij ook ontelbare goederen ten deel…’, hebben we net gehoord. En in hetzelfde boek Wijsheid lezen we zelfs dat wijsheid de oorsprong is van rijkdom. Die link leggen wij nu niet meer, ik in ieder geval niet. Daarin ben ik nogal cynisch geworden. Rijkdom als vrucht van rechtvaardigheid en wijsheid. Nee, dat geloof ik niet. Ik heb teveel voorbeelden gezien van het tegenovergestelde. De welvaart van Nederland of van West-Europa. Het zal best de vrucht zijn van hard werken, maar vaak genoeg is het ook de vrucht van heel iets anders. Onze gsm-telefoontjes kunnen alleen maar goed functioneren door iets wat gemaakt wordt van een grondstof uit China. Om die grondstof naar boven te halen, moeten Chinese kinderen afdalen in gevaarlijke mijnen. Ik geloof niet dat we ervan uit hoeven gaan dat die kinderen daar heel rijk van worden. En ongelukken gebeuren daar ook in die Chinese mijnen. Die kinderen raken daar gewond of erger: ze sterven er ten gevolgen van die ongelukken.  Gelukkig maar … onze telefoontjes doen het! Die welvaart van ons, daaraan kleeft vaak genoeg bloed…

Wijsheid, het lijkt niet een heel belangrijk thema in het evangelieverhaal van vandaag. Toch, als we door de regels heen lezen, is het wel aan de orde. Een man, die van Jezus gehoord heeft en hem als rabbi, als leermeester, beschouwt, gaat naar hem toe. En hij legt hem zijn vraag voor. Die man beantwoordt helemaal aan het oudtestamentische wijsheidsideaal. Hij houdt zich aan de Tien Geboden en geeft daarmee blijk een wijs man te zijn. Bovendien bezit hij vele goederen. Wij hebben dan de neiging te zeggen: die informatie wordt er zo even bij gegeven. Nee, dat is niet zo! Die informatie over zijn welvaart geeft aan dat deze man helemaal leeft binnen dat oudtestamentische wijsheidsideaal. Je leeft een leven van wijsheid en de vrucht van zo’n leven is dat je rijkdommen verwerft. En zo is het ook met deze man: hij leeft een leven van wijsheid (kijk maar: hij onderhoudt de Tien Geboden) en dat heeft hem heel wat rijkdom opgeleverd.

Jezus doorbreekt in dit verhaal die manier van denken. Rijkdom en welvaart zijn voor Jezus niet de vrucht van een leven waarin men de Tien Geboden opvolgt. Nee, rijkdom en welvaart zijn voor Jezus een sta-in-de-weg. Wil je echt wijs zijn, dan ga je achter Jezus aan. Dan laat je los waar je zo gehecht aan bent, dan relativeer je wat je tot dan toe zo belangrijk hebt gevonden.

Bij het horen van dit verhaal denken we altijd dat het verhaal een gesloten einde heeft. De man ging weg en werd geen leerling van Jezus, omdat hij veel te veel vast zat aan zijn bezittingen. Maar dat staat er niet. We horen dat hij ontdaan was, en weg ging omdat hij vele goederen bezat. Maar dat is geen gesloten einde, ’t is een open einde. Dat hij ontdaan was, na het horen van die reactie van Jezus, begrijpen we wel. Dat zouden we zelf ook zo gehad hebben. Maar nergens staat dat hij al dan niet besluit achter Jezus aan te gaan.  Dat besluit neemt die rijke man ergens in het wit van de bladzijden van het evangelie. We lezen er niet over.

Dat losmaken van alles waar je aan vastzit, is maar een moeilijke zaak. ’t Is zo comfortabel, alles wat we hebben, en voor de toekomst kan het nog van nut zijn. Maar dat losmaken kan van jou ook een vrijer mens maken, en de bezittingen die je hebt, daar kunnen anderen ook blij mee gemaakt worden. Dat kan ook helpen voor hún toekomst…

Beste mensen, ook óns verhaal komt in het evangelie voor. Vaak lijken we op die rijke man, die naar Jezus toegaat met zijn vraag. Jezus’ reacties op onze vragen zijn ons vaak te radicaal en bedroefd gaan we dan maar weer naar huis. Of we al dan niet besloten hebben achter Jezus aan te gaan, laten we dan maar in het midden hangen. Ook ons besluit moet uiteindelijk door onszelf worden ingekleurd in het wit tussen de woorden van het evangelie. Dat doen we in het leven van alledag. Dat doen we door ons eigen ‘ik’ te relativeren. Zo kleuren we het wit tussen de woorden in tot een positief besluit. Ik wens ons allemaal hiermee heel veel sterkte. Dat we de moed opbrengen om op Jezus’ levensweg te blijven gaan.

AMEN.

­