­

We hebben iets...
voor jou en voor jou
en voor jou

agenda 5a

pierre cuypersPierre Cuypers (1827-1921) was in zijn tijd een beroemd Nederlands architect, de “rijksbouwmeester”. Misschien hebt u weleens iets van hem gezien: het Centraal Station in Amsterdam, het Rijksmuseum in Amsterdam of het sprookjesachtige “Kasteel De Haar” bij Utrecht. Cuypers had een sterke invloed op restauraties van meer dan 150 Middeleeuwse gebouwen. Zijn kenmerk is een neogotische stijl met veel beelden, kleuren en decoratief metselwerk. Het was nieuwe architectuur, want Cuypers wilde schoonheid en waarheid met elkaar verenigen. Sommige tijdgenoten spraken daarom van architectuur met een boodschap. Hij werd vereerd maar tegelijk ook verguisd en verketterd als een katholiek architect.

Niet iedereen was dus gecharmeerd van die nieuwe “katholieke architectuur”. Koning Willem lll was protestant en weigerde daarom de opening van het Rijksmuseum bij te wonen. De vorst zou gezegd hebben: “Ik zal nooit een stap zetten in dat klooster” (“je ne mettrai le pied jamais dans ce cloitre”, want in die tijd werd nog Frans gesproken in de hogere kringen). Hij noemde het Rijksmuseum misprijzend een “aartsbisschoppelijk paleis”, “meer een boterhuis”.

Pierre Cuypers ontwierp ruim honderd neogotische kerken. Je vindt ze niet in Drenthe, maar wel in o.a. de stad Groningen (kathedraal, Jozefkerk), Sappemeer, Kloosterburen, Leeuwarden, Sneek en Blauwhuis. Daarvoor ontwierp hij neogotische torenspitsen en ornamenten. In plaats van muren met een dikke laag pleisterwerk koos hij voor mooi gemetselde bakstenen muren.

Cuypers, geboren in Roermond, genoot zijn opleiding in Antwerpen. Hij was trots op zijn geloof en greep voor zijn idealen in de bouwkunst terug op de Middeleeuwse stad. Hij verheerlijkte daarin het ambacht en het gemeenschapsleven. Dat was een verleden van vóór de Reformatie. Hij ging aan de beeldenstorm voorbij door volop beelden te plaatsen. Let maar eens op de gevel van het station in Amsterdam.

De kunsthistoricus Wies van Leeuwen zegt over hem: “Cuypers was zo katholiek als maar denkbaar was. Hij is begraven in het habijt van de dominicaner lekenorde. Ik geloof wel dat hij zelf dacht dat hij als architect een goddelijke missie had”. Cuypers was wel rooms, maar niet paaps. Hij werd bij bezoek aan Rome bijna het Vaticaan uitgegooid toen hij te veel kritiek leverde op de barokkunst die in het Vaticaan als typisch katholiek werd gezien. Op zijn bidprentje staat dat hij zijn laatste dagen “wijdde aan den afbouw van de tempel zijner ziel, die thans als zijn schoonste bouwwerk zal prijken in de onverwoestbare stad van God”. In die stad van God of hemel zal Pierre Cuypers vast Koning Willem lll nog eens willen ontmoeten.

Willy van Olffen

Submit to FacebookSubmit to Twitter
­